Fiyort ve Skyer tipi kıyılar nelerdir?

Fiyort ve skyer tipi kıyılar, doğal güzellikleri ve benzersiz oluşumları ile dikkat çeken iki farklı kıyı türüdür. Bu kıyılar, özellikle buzul süreçlerinin etkisiyle meydana gelmiş olup, her biri kendine özgü coğrafi özelliklere sahiptir. Fiyortlar derin buzul vadilerinin denizle buluşması sonucu oluşurken, skyerler ise birçok küçük adacık ve kayalığın bir araya gelmesiyle şekillenir. Bu yazıda, bu iki kıyı tipinin özelliklerini ve bulundukları bölgeleri keşfedeceğiz.

Fiyort ve skyer tipi kıyılar, temel olarak buzulların aşındırması ve deniz seviyesinin değişmesiyle oluşan özel kıyı şekilleridir:

1. Fiyort Tipi Kıyılar

Buzul vadilerinin deniz suları altında kalmasıyla oluşurlar.

• Görünüm: Kıyı çizgisi çok girintili çıkıntılıdır. Deniz, "U" şeklindeki derin buzul vadilerinin içine kadar sokularak dar ve uzun körfezler oluşturur.
• Özellik: Suları oldukça derindir ve dik yamaçlarla çevrilidir.
• Örnek: En meşhur örnekleri Norveç , Grönland, Şili ve Alaska kıyılarında görülür.

2. Skyer (Skerry) Tipi Kıyılar

Buzul aşındırması sonucu oluşan binlerce küçük adacığın ve hörgüç kayanın deniz suları altında kalmasıyla oluşur.

• Görünüm: Kıyı önünde irili ufaklı, bazen sadece kayalık şeklinde binlerce ada bulunur.
• Özellik: Kıyı çok karmaşık bir yapıya sahiptir ve gemicilik için oldukça tehlikelidir.
• Örnek: Norveç ’in güney kıyıları ve İsveç kıyıları bu tipin en iyi örnekleridir.

Türkiye, matematik konumu gereği (orta kuşakta olduğu için) buzul aşındırmasının deniz seviyesine kadar inemediği bir bölgedir; bu nedenle ülkemizde bu kıyı tiplerine rastlanmaz.