Fiyort kıyı tipi nedir?

Fiyort kıyı tipi, doğal güzellikleri ve benzersiz yapısıyla dikkat çeken bir kıyı şeklidir. Bu tür kıyılar, özellikle buzul dönemlerinde meydana gelen derin ve dik yamaçlı vadilerin deniz suyu ile dolması sonucu oluşur. Fiyortlar, denizle kara arasındaki etkileşimi gözler önüne sererken, aynı zamanda ekosistemler için de önemli habitatlar sunar.

Fiyort kıyı tipi , buzulların aşındırarak oluşturduğu dik yamaçlı "U" şeklindeki derin vadilerin, buzul çağları sonrası deniz suları altında kalmasıyla oluşan kıyı tipidir .

Temel Özellikleri

• Oluşum Nedeni: Temel etken buzul aşındırmasıdır .
• Görünüm: Kıyı çizgisi oldukça girintili ve çıkıntılıdır. Deniz, buzul vadileri boyunca karanın iç kısımlarına kadar sokulur.
• Derinlik: Genellikle çok derin su kütleleridir ve etrafları yüksek, sarp dağlarla çevrilidir.

Dünyada ve Türkiye'de Görülme Durumu

• Dünyada: En tipik örneklerine yüksek enlemlerde, buzulların deniz seviyesine kadar inebildiği Norveç (İskandinav Yarımadası), Grönland , Kanada , Şili ve Yeni Zelanda kıyılarında rastlanır.
• Türkiye'de: Türkiye'nin matematik konumu (orta kuşakta yer alması) nedeniyle buzullar hiçbir zaman deniz seviyesine kadar inmemiştir. Bu yüzden Türkiye kıyılarında fiyort tipi kıyılar görülmez . Not: Sinop'taki Hamsilos Koyu , halk arasında fiyort olarak adlandırılsa da jeolojik olarak bir "ria" tipi kıyı veya sadece bir deniz girintisidir; gerçek bir fiyort değildir.
• Not: Sinop'taki Hamsilos Koyu , halk arasında fiyort olarak adlandırılsa da jeolojik olarak bir "ria" tipi kıyı veya sadece bir deniz girintisidir; gerçek bir fiyort değildir.

• Not: Sinop'taki Hamsilos Koyu , halk arasında fiyort olarak adlandırılsa da jeolojik olarak bir "ria" tipi kıyı veya sadece bir deniz girintisidir; gerçek bir fiyort değildir.

Benzer Kıyı Tipleriyle Farkı

• Ria Kıyı Tipi: Akarsu vadilerinin sular altında kalmasıyla oluşur (Örn: İstanbul ve Çanakkale Boğazları). Fiyortta ise su altında kalan bir buzul vadisidir .
• Skyer Kıyı Tipi: Buzulların taşıdığı morenlerin veya buzul tepelerinin (hörgüç kaya) sular altında kalmasıyla oluşan, binlerce küçük adacıktan oluşan kıyı tipidir.