Sinemada neden sinemâ yazılır?

Sinemanın yazımı, dilimizin dinamik yapısının bir yansımasıdır. Günümüzde "sinema" kelimesinin doğru yazımı üzerine yapılan tartışmalar, geçmişteki dil alışkanlıklarının izlerini taşımaktadır. Bu yazıda, kelimenin neden "sinemâ" değil de "sinema" şeklinde yazıldığını ve bu durumun arkasındaki sebepleri inceleyeceğiz.

"Sinema" kelimesi güncel Türkçede düzeltme işareti (şapka) olmadan, yani "sinema" şeklinde yazılır. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre bu kelimede "â" kullanımı yoktur .

Ancak bazı yerlerde "sinemâ" yazımına rastlamanızın birkaç sebebi olabilir:

• Eski Yazım Alışkanlıkları: Kelime Türkçeye Fransızca cinéma kelimesinden geçmiştir. Osmanlı Türkçesiyle yazılan eski metinlerde veya Cumhuriyet'in ilk yıllarındaki yayınlarda, yabancı kökenli kelimelerin telaffuzunu (ince 'a' sesini) belirtmek için bu tür işaretler daha sık kullanılıyordu.
• Yanlış Bilgi veya Stilistik Tercih: Bazı kişiler kelimenin sonundaki 'a' sesini daha ince veya uzun okutmak düşüncesiyle hatalı şekilde şapka işareti koyabilmektedir. Oysa TDK'ye göre "sinema" kelimesindeki 'a' ince okunmaz ve şapka almaz.
• İnce 'L' ve 'K' Karışıklığı: Türkçede düzeltme işareti genellikle 'l' ve 'k' harflerinden sonra gelen 'a' ve 'u' harflerini inceltmek için kullanılır (örneğin: klasik , reklam gibi kelimelerde de artık kullanılmamaktadır). "Sinema" kelimesinde ise böyle bir durum söz konusu değildir.

Özetle, doğru ve güncel yazım "sinema" şeklindedir; "sinemâ" yazımı hatalıdır.

Eğer isterseniz:

• TDK'nin düzeltme işareti kullanımına dair güncel kurallarını açıklayabilirim.
• "Sinema" kelimesinin etimolojik kökenine (etimoloji) dair detay verebilirim.