Depremde bina kaç saniyede yıkılır?

Bir binanın deprem anında yıkılma süresi, birçok değişkene bağlı olarak değişiklik gösterir. Yapının inşaat kalitesi, malzeme dayanıklılığı ve deprem dalgalarının gücü, bu süreyi etkileyen en önemli unsurlardandır. Genellikle, bazı binalar birkaç saniye içinde tamamen çökerken, diğerleri daha uzun süre dayanabilir. Ancak, bu süreler her zaman tahmin edilemez ve anlık koşullara göre değişkenlik gösterebilir.

Bir binanın deprem sırasında yıkılma süresi, sabit bir rakam olmamakla birlikte binanın yapısal durumuna ve sarsıntının şiddetine bağlı olarak birkaç saniye kadar kısa bir sürede gerçekleşebilir .

Yıkılma süresini etkileyen temel faktörler şunlardır:

Yıkılma Süresi ve Örnekler

• Hızlı Çökme: Ağır hasarlı veya mühendislik hataları barındıran binalar, deprem dalgaları ulaştıktan sonra 5 saniye içinde tamamen çökebilir.
• Sarsıntı Süresi: Depremler genellikle 1 ile 90 saniye arasında sürer. Örneğin, 6 Şubat 2023 depremlerinde yıkıcı etkinin sürdüğü süre ilk deprem için 65 saniye, ikincisi için 45 saniye olarak kaydedilmiştir. Bina bu sürenin herhangi bir anında veya sarsıntı bittikten hemen sonra yıkılabilir.

Yıkımı Hızlandıran Nedenler

• Taşıyıcı Sistem Hasarı: Depremde binalar genellikle ilk olarak zemine en yakın taşıyıcı kolonlardan zarar görmeye başlar. Bu kolonların dayanıksız olması yıkımı saniyelere indirir.
• Yumuşak Kat Etkisi: Giriş katların dükkan veya otopark yapılması amacıyla duvarlarının kaldırılması ("yumuşak kat"), binanın deprem anında hızla yana doğru devrilmesine yol açar.
• Çekiçleme Etkisi: Yan yana bitişik nizamdaki binaların kat yüksekliklerinin farklı olması, sarsıntı anında birbirlerine çarparak kolonların kırılmasına ve hızlı çöküşe neden olabilir.

Güvenlik İçin Kritik Bilgi

Deprem anında binayı terk etmek için genellikle 10 saniyeden az vaktiniz olduğu kabul edilir. Eğer bu süre içinde güvenli bir açık alana çıkamıyorsanız, bina içinde güvenli bir yerde "Çök-Kapan-Tutun" hareketini yaparak AFAD'ın yönergelerini takip etmeniz önerilir.