Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetlere örnek nedir?

Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetler, fiziksel dünyamızda cisimlerin hareketlerini anlamak için temel kavramlardır. Dengelenmiş kuvvetlerde, cisim ya sabit kalır ya da sabit bir hızda hareket ederken; dengelenmemiş kuvvetlerde hızlanma, yavaşlama veya yön değiştirme söz konusudur. Bu iki durum, günlük yaşamda sıkça karşılaştığımız örneklerle daha iyi anlaşılabilir ve fiziksel ilkeleri gözler önüne serebilir.

Günlük hayattan birkaç basit örnekle bu iki durumu şöyle ayırabiliriz:

1. Dengelenmiş Kuvvetler (Net Kuvvet = 0)

Cisim ya duruyordur ya da sabit hızla yoluna devam ediyordur.

• Masada duran kitap: Kitabın ağırlığı ile masanın uyguladığı tepki kuvveti birbirine eşittir; kitap hareket etmez.
• Sabit süratle giden otomobil: Motorun çekiş gücü ile hava direnci/sürtünme birbirini dengeler; araç hızını değiştirmez.
• Duvarda asılı tablo: Yerçekimi ile çivinin tutma kuvveti dengededir.

2. Dengelenmemiş Kuvvetler (Net Kuvvet ≠ 0)

Cisim mutlaka hızlanır, yavaşlar veya yön değiştirir.

• Hızlanan bir sporcu: Koşucu yere daha güçlü itme uyguladığında kuvvetler dengesi bozulur ve sporcu hızlanır.
• Yukarı fırlatılan top: Elinizden çıktığı an yerçekimi baskın gelir ve top yavaşlamaya başlar.
• Frene basan bisiklet: Sürtünme kuvveti hareket kuvvetinden büyük hale gelir ve bisiklet yavaşlar.

Özetle; eğer bir nesne hızını veya yönünü değiştiriyorsa orada mutlaka dengelenmemiş bir kuvvet vardır.