Fonksiyonların örten veya içine olup olmadığını anlamak için değer kümesindeki elemanların durumunu kontrol edebilirsiniz. Örten fonksiyonlar, tüm elemanları kapsarken, içine fonksiyonlar en az bir elemanı dışarıda bırakır.


Reklam Alanı

Örten ve içine fonksiyon nasıl bulunur?

Bir fonksiyonun örten veya içine olup olmadığını belirlemek, matematikte önemli bir kavramdır. Bu iki tür fonksiyon, değer kümesinin nasıl kullanıldığını ve görüntü kümesinin içeriğini anlamamıza yardımcı olur. Örten fonksiyonlar, tüm değer kümesine karşılık gelen elemanları kapsarken, içine fonksiyonlar belirli elemanları dışarıda bırakır. Bu ayrımı net bir şekilde yapabilmek için bazı temel yöntemler ve testler bulunmaktadır.

Bir fonksiyonun örten mi yoksa içine mi olduğunu anlamak için değer kümesinde (ikinci küme) boşta eleman kalıp kalmadığına bakman yeterlidir.

İşte en basit ayrım yolu:

1. Örten Fonksiyon (Surjective)

Görüntü kümesi, değer kümesine tamamen eşittir. Yani sağ taraftaki kümede (değer kümesi) eşleşmemiş hiçbir eleman kalmaz .

  • Nasıl Kontrol Edilir? Fonksiyonun alabileceği tüm değerleri (görüntü kümesini) hesapla. Eğer bu sonuçlar, sana verilen hedef kümenin tamamını kapsıyorsa o fonksiyon örtendir.
  • Grafik Testi: Yatay çizgi testi yapabilirsin. Fonksiyonun değer kümesi aralığında çizdiğin her yatay çizgi, grafiği en az bir noktada kesmelidir.

2. İçine Fonksiyon

Değer kümesinde, tanım kümesindeki hiçbir elemanla eşleşmeyen en az bir eleman kalıyorsa o fonksiyon içinedir. Yani fonksiyon "dışarıda" eleman bırakmıştır.

  • Kısaca: Örten olmayan her fonksiyon içinedir.
  • Örnek: fonksiyonu içinedir. Çünkü sonuç hiçbir zaman negatif olamaz; değer kümesindeki negatif sayılar boşta kalır.

Pratik Kontrol Listesi:

  • verildiğinde;
  • ise Örten .
  • (yani ) ise İçine .

Reklam Alanı

Diğer Bilgi Rehberi Yazıları
Bilgi Rehberi